काठमाडौं । सडक दुर्घटनामा ज्यान गुमाएका ट्राफिक प्रहरी इन्स्पेक्टर अभय लामाप्रति गृहमन्त्री सुधन गुरुङले व्यक्त गरेको सम्मान र संवेदनशीलताले अहिले देशभर चर्चा पाएको छ। दाहसंस्कार कार्यक्रममा स्वयं उपस्थित भई लामाको पार्थिव शरीर काँधमा बोकेर अन्तिम श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेको दृश्य सार्वजनिक भएपछि सामाजिक सञ्जालदेखि आम नागरिकसम्म गहिरो भावनात्मक प्रतिक्रिया देखिएको हो।
सामान्यतया उच्च पदस्थ व्यक्तिहरू औपचारिक सन्देश वा प्रतिनिधिमार्फत श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्ने परिपाटी रहँदै आएको अवस्थामा गृहमन्त्री गुरुङ स्वयं उपस्थित भएर प्रत्यक्ष सहभागिता जनाउनु धेरैका लागि अप्रत्याशित मात्र होइन, उदाहरणीय पनि बनेको छ। सार्वजनिक तस्बिर तथा भिडियोहरूमा उनी शोकाकुल परिवारजन, आफन्त र सहकर्मीहरूसँगै उभिएर लामाप्रति सम्मान प्रकट गरिरहेको देखिन्छ। अझ पार्थिव शरीर काँधमा बोकेको क्षणले घटनालाई अझ भावनात्मक र प्रतीकात्मक बनाएको छ।
इन्स्पेक्टर अभय लामा, जो लामो समयदेखि ट्राफिक व्यवस्थापनमा खटिँदै आएका थिए, आफ्नो कर्तव्य निर्वाहकै क्रममा सडक दुर्घटनामा परी ज्यान गुमाएका थिए। प्रारम्भिक जानकारीअनुसार उनी ड्युटीकै क्रममा भएको दुर्घटनामा गम्भीर घाइते भएका थिए र उपचारका क्रममा उनको निधन भएको हो। उनको असामयिक निधनले नेपाल प्रहरी संगठन मात्र होइन, आम नागरिकमा पनि ठूलो क्षति भएको अनुभूति गराएको छ।
लामाको निधनपछि सामाजिक सञ्जालमा श्रद्धाञ्जली र समवेदनाको लहर चलेको छ। धेरैले उनलाई कर्तव्यनिष्ठ, इमानदार र अनुशासित अधिकृतका रूपमा सम्झिएका छन्। उनका सहकर्मीहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत “कर्तव्यका लागि ज्यान अर्पण गर्ने सच्चा प्रहरी” भन्दै श्रद्धाञ्जली दिएका छन् भने सर्वसाधारणले पनि ट्राफिक व्यवस्थापनमा उनले पुर्याएको योगदानको चर्चा गरेका छन्।
गृहमन्त्री गुरुङको दाहसंस्कारमा सहभागिता र काँधमा पार्थिव शरीर बोकेको दृश्यले राज्यको तर्फबाट सुरक्षाकर्मीप्रति कस्तो सम्मान हुनुपर्छ भन्ने सन्देश दिएको विश्लेषण भइरहेको छ। धेरैले यसलाई केवल व्यक्तिगत संवेदना नभई संस्थागत सम्मानको प्रतीकका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले “राज्यले आफ्ना सुरक्षाकर्मीलाई यसरी सम्झिनु गर्वको विषय हो” भन्दै सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएका छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्तो व्यवहारले सुरक्षाकर्मीहरूको मनोबलमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ। कर्तव्यपालनका क्रममा ज्यान गुमाउने जोखिम बोकेर काम गर्ने प्रहरी तथा अन्य सुरक्षाकर्मीहरूका लागि उच्च तहबाट देखाइने सम्मान र सहानुभूति अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ। यसले उनीहरूमा “राज्य हाम्रो साथमा छ” भन्ने विश्वास बलियो बनाउँछ।
नेपालमा पछिल्ला वर्षहरूमा सडक दुर्घटनाको दर उच्च रहँदै आएको छ, जसका कारण सर्वसाधारण मात्र होइन, कर्तव्यमा खटिएका सुरक्षाकर्मीहरू पनि जोखिममा पर्ने गरेका छन्। ट्राफिक व्यवस्थापनमा खटिएका प्रहरीहरू प्रायः व्यस्त सडक, तीव्र गतिको सवारी र अव्यवस्थित यातायातका बीच काम गर्न बाध्य हुन्छन्। यस्तो अवस्थामा इन्स्पेक्टर लामाजस्ता अधिकारीहरूको ज्यान जानु केवल व्यक्तिगत क्षति नभई प्रणालीगत चुनौतीको संकेत पनि हो।
यस घटनाले सडक सुरक्षा, ट्राफिक व्यवस्थापन र सुरक्षाकर्मीहरूको कार्यपरिस्थितिबारे पुनः बहस सुरु गराएको छ। धेरैले सरकारले ट्राफिक प्रहरीका लागि सुरक्षित कार्य वातावरण सुनिश्चित गर्नुपर्ने, आवश्यक उपकरण उपलब्ध गराउनुपर्ने र दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि कडा नीति लागू गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।
उता, लामाको परिवार अहिले गहिरो शोकमा डुबेको छ। गृहमन्त्री गुरुङले परिवारजनसँग भेट गरी समवेदना व्यक्त गर्दै राज्यको तर्फबाट आवश्यक सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता पनि जनाएका छन्। परिवारका सदस्यहरूले भने “देशका लागि सेवा गर्ने क्रममा ज्यान गुमाएका” लामाको योगदान सधैं सम्झिने बताएका छन्।
समग्रमा, इन्स्पेक्टर अभय लामाको असामयिक निधनले देशलाई दुखी बनाएको छ भने गृहमन्त्रीको मानवीय व्यवहारले संवेदनशील शासनको झल्को दिएको छ। यो घटनाले एकातिर कर्तव्यपालनका क्रममा ज्यान गुमाउने सुरक्षाकर्मीहरूको जोखिमपूर्ण जीवनलाई उजागर गरेको छ भने अर्कोतर्फ राज्यले उनीहरूलाई दिने सम्मान कस्तो हुनुपर्छ भन्ने सन्देश पनि दिएको छ।
