देशको शक्ति केन्द्र मानिने सिंहदरबारभित्र प्रवेश र भेटघाटलाई लिएर सशस्त्र प्रहरी बलभित्रै गम्भीर प्रश्न उठ्ने गरी घटनाक्रम सार्वजनिक भएको छ। आन्तरिक कार्यविधिलाई बेवास्ता गर्दै केही सशस्त्र प्रहरी अधिकारीले बाह्य व्यक्तिसँग भेटघाट गरेको तथ्य बाहिरिएपछि सशस्त्र प्रहरी बलको प्रधान कार्यालय हल्चोकले प्रहरी प्रधान कार्यालय नक्साललाई औपचारिक पत्राचार गर्दै विवरण मागेको छ।
शुक्रबार हल्चोकबाट नक्सालस्थित प्रहरी प्रधान कार्यालयलाई पठाइएको पत्रमा दैनिक रूपमा सिंहदरबार प्रवेश गर्ने सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीहरूको विस्तृत विवरण उपलब्ध गराइदिन अनुरोध गरिएको हो। उच्च स्रोतका अनुसार, यो पत्राचार सामान्य प्रशासनिक प्रक्रिया नभई सम्भावित अनुशासन उल्लंघन र शक्ति दुरुपयोगसँग जोडिएको गम्भीर विषयको अनुसन्धानको सुरुवात हो।
कार्यविधि मिचेर ‘गुप्त भेटघाट’
सशस्त्र प्रहरी बलभित्र बाह्य व्यक्तिसँग भेटघाट गर्दा अनिवार्य रूपमा पालना गर्नुपर्ने स्पष्ट कार्यविधि छ। उक्त कार्यविधिअनुसार कुनै पनि कर्मचारीले बाह्य व्यक्तिसँग भेट गर्नुअघि सम्बन्धित विवरण, उद्देश्य र समय खुलाएर स्वीकृति लिनुपर्ने हुन्छ। तर, पछिल्लो समय केही अधिकारीहरूले यही कार्यविधिलाई बेवास्ता गर्दै सिंहदरबारभित्रै प्रवेश गरी बाह्य व्यक्तिसँग गोप्य भेटघाट गर्ने गरेको सूचना पाएपछि हल्चोक चनाखो बनेको हो।
स्रोतका अनुसार, “सिंहदरबारभित्र कसले, किन र कससँग भेट गरिरहेको छ भन्ने विषय संवेदनशील हुन्छ। तर कार्यविधि नै उल्लंघन गरेर भेटघाट भएको पाइएपछि विवरण माग्नु अपरिहार्य बनेको हो।”
बढुवाको खेलसँग जोडिएको आशंका
घटनाको सबैभन्दा चासोको पक्ष भनेको यी भेटघाटहरू सामान्य प्रशासनिक नभई बढुवा प्रक्रिया प्रभावित पार्ने प्रयाससँग जोडिएको आशंका हो। स्रोतले दिएको जानकारीअनुसार, केही वरिष्ठ अधिकृतहरूले एसएसपीबाट डीआईजीमा बढुवाको विषयमा छलफल गर्न सिंहदरबारभित्र बाह्य व्यक्तिहरूसँग भेटघाट गरेको प्रारम्भिक निष्कर्ष छ।
यही आशंकालाई पुष्टि गर्ने गरी तीन जना उच्च पदस्थ अधिकारीहरू—एसएसपी नेत्र कार्की, एसएसपी राजेश उप्रेती र एसपी हर्कराज पन्त—लाई स्पष्टीकरण सोधिएको छ। उनीहरूले कार्यविधिअनुसार भेटघाट फारामसमेत नभरेको र अनुमति बिना नै सिंहदरबार प्रवेश गरी बाह्य व्यक्तिसँग भेट गरेको आरोप लागेको छ।
‘भेटघाट’ कि ‘लविङ’?
सुरक्षा निकायभित्र बढुवा प्रक्रिया सदैव संवेदनशील विषय मानिन्छ। तर, यसरी गोप्य रूपमा सिंहदरबार छिरेर बाह्य व्यक्तिसँग भेटघाट गर्नुले “लविङ” वा प्रभाव पार्ने प्रयास भएको हो कि भन्ने प्रश्न उठ्न थालेको छ।एक पूर्व सुरक्षा अधिकारी भन्छन्, “यदि बढुवाका लागि राजनीतिक वा प्रशासनिक दबाब सिर्जना गर्न यस्तो भेटघाट गरिएको हो भने यो गम्भीर अनुशासनहीनता मात्र होइन, संस्थागत साखमा पनि ठुलो धक्का हो।”
हल्चोक स्रोतका अनुसार, यो कदम केवल तीन जनालाई लक्षित कारबाही नभई सम्पूर्ण संगठनलाई सन्देश दिन खोजिएको हो। “कार्यविधि सबैका लागि बराबर हो। उच्च पदमा पुगेपछि नियम मिच्न पाइन्छ भन्ने सोचलाई नियन्त्रण गर्नैपर्छ,” स्रोतले भन्यो।यस घटनापछि सशस्त्र प्रहरी बलभित्र आन्तरिक निगरानी थप कडा बनाइएको छ भने सिंहदरबार प्रवेश र भेटघाट सम्बन्धी प्रक्रियामा पनि पुनरावलोकन गर्ने तयारी गरिएको बताइएको छ।
नक्सालको भूमिका के?
प्रहरी प्रधान कार्यालय नक्सालसँग सशस्त्र प्रहरीले मागेको विवरण अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिएको छ। किनभने सिंहदरबार प्रवेशका लागि सुरक्षा पास, रेकर्ड र आवतजावतको विवरण मुख्य रूपमा नक्सालमार्फत नै नियन्त्रित हुन्छ।यदि नक्सालले उपलब्ध गराउने विवरणले आरोप पुष्टि गरेमा, सम्बन्धित अधिकारीहरूमाथि विभागीय कारबाहीदेखि लिएर बढुवा प्रक्रिया नै प्रभावित हुने सम्भावना रहेको छ।
पारदर्शिता बनाम शक्ति संघर्ष
यो प्रकरणले सुरक्षा निकायभित्र पारदर्शिता र आन्तरिक शक्ति संघर्ष दुवै पक्ष उजागर गरेको विश्लेषण भइरहेको छ। एकातर्फ नियम उल्लंघन गर्नेहरूमाथि कारबाही प्रक्रिया अघि बढाइएको छ भने अर्कोतर्फ उच्च तहमा पहुँच भएका अधिकारीहरूले प्रणालीलाई प्रभावित पार्न खोजेको आशंका बलियो बन्दै गएको छ।
जनचासो र संस्थागत साख
सिंहदरबार जस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा हुने हरेक गतिविधि प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा राज्य सञ्चालनसँग जोडिएको हुन्छ। यस्तो अवस्थामा सुरक्षा निकायका अधिकारीहरू नै नियम मिचेर गोप्य भेटघाटमा संलग्न हुनु गम्भीर विषय भएको सुरक्षा विश्लेषकहरू बताउँछन्।“यो केवल अनुशासनको विषय होइन, राज्य संयन्त्रप्रतिको जनविश्वाससँग जोडिएको प्रश्न हो,” एक विश्लेषकले भने, “यदि समयमै निष्पक्ष छानबिन भएन भने यसले दीर्घकालीन असर पार्न सक्छ।”
हाल तीन जना अधिकारीसँग स्पष्टीकरण मागिएको छ। उनीहरूको जवाफ र नक्सालबाट प्राप्त हुने विवरणका आधारमा थप कारबाही प्रक्रिया अघि बढ्नेछ। आवश्यक परे थप कर्मचारीहरू पनि छानबिनको दायरामा तानिन सक्ने संकेत देखिएको छ।स्रोतका अनुसार, “यो सुरुवात मात्र हो। यदि थप संलग्नता देखियो भने दायरा फराकिलो बन्न सक्छ।”सिंहदरबार प्रवेश र भेटघाटलाई लिएर सुरु भएको यो विवादले सशस्त्र प्रहरी बलभित्रको अनुशासन, पारदर्शिता र शक्ति प्रयोगको वास्तविकता उजागर गरेको छ। अब सबैको नजर छ—के यो प्रकरण निष्पक्ष छानबिनमा टुंगिन्छ, कि फेरि कुनै दबाबमा दबिन्छ?
