पर्सा जिल्लाका बिरगंज,
पछिल्लो समयमा बिरगंजका विभिन्न क्यासिनोहरूमा नेपाली नागरिकहरू निर्धक्क रूपमा प्रवेश गरिरहेका छन् भन्ने तथ्य बाहिरिएपछि कानुन कार्यान्वयन र नियमन निकायको भूमिकामाथि गम्भीर प्रश्न उठेको छ।
नेपालमा लागू क्यासिनो नियमावली २०७० अनुसार नेपाली नागरिकलाई क्यासिनो प्रवेशमा पूर्ण निषेध गरिएको छ। तर, स्रोतहरूका अनुसार बिरगंजका केही क्यासिनोहरूले नक्कली परिचयपत्र (Fake ID) प्रयोग गरी नेपाली नागरिकलाई भित्र्याउने गरेको पाइएको छ। सो अवैध गतिविधिले न केवल कानुनको उल्लङ्घन गरिरहेको छ, बरु समाजमा आर्थिक र नैतिक पतन निम्त्याइरहेको स्थानीयहरू बताउँछन्।
कानुनको धज्जी उडाउँदै क्यासिनो सञ्चालन
स्थानीय स्रोतका अनुसार, क्यासिनोहरूले निरीक्षणका क्रममा विदेशी पाहुनाका रूपमा नेपालीहरूलाई भित्र्याउने गर्छन्। यस्ता क्यासिनोहरूमा भारतीय रूपैयाँ र अमेरिकी डलर प्रयोग हुने गरेको, तर खेलाडीहरूमा ठूलो संख्यामा नेपाली नै रहेको देखिन्छ।
क्यासिनो सञ्चालनको अनुमति संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय अन्तर्गत पर्ने भए पनि यसको नियमन र स्थलगत निरीक्षणको जिम्मेवारी पर्यटन विभागको क्यासिनो अनुगमन शाखाले पाएको छ। तथापि, अनुगमन प्रभावकारी नहुँदा कानुनको मर्म विपरीत कार्य भइरहेको देखिन्छ।
निरीक्षणमा लापरबाही र मिलेमतोको आरोप
स्थानीयका अनुसार, अनुगमन टोलीहरू कहिलेकाहीँ मात्र औपचारिक रूपमा निरीक्षणमा पुग्ने गर्छन्। ती टोलीहरू निरीक्षणको औपचारिकता पूरा गरेर फर्किने मात्र नभई कतिपय अवस्थामा क्यासिनो सञ्चालकसँग मिलेमतो र आर्थिक लाभ लिने गरेको आरोप पनि लाग्दै आएको छ।
एक स्थानीय सामाजिक अभियन्ता भन्छन्, “सरकारले लाइसेन्स दिएर मात्रै जिम्मेवारी पूरा हुँदैन। निरीक्षण र नियमनमा पारदर्शिता र कठोरता आवश्यक छ। अहिलेको अवस्था हेर्दा क्यासिनोहरू ‘कानुनभन्दा माथि’ रहेका जस्ता देखिन्छन्।”
प्रहरी र प्रशासनको मौनता
बिरगंजका ठूला होटलभित्र सञ्चालनमा रहेका क्यासिनोहरूमा दैनिक सयौँ मानिसहरूको आवतजावत हुने गरेको छ। तर, प्रहरी र स्थानीय प्रशासनले यसबारे कुनै ठोस कदम नचालेको देखिन्छ। यसले प्रशासनिक तहमा नै कानुन कार्यान्वयनप्रति बेवास्ता र कमजोरी उजागर गरेको छ।
सामाजिक र पारिवारिक असर
क्यासिनोमा जुवाको लत लागेर कयौँ नेपाली परिवार आर्थिक संकटमा परेको तथ्य पनि सार्वजनिक हुँदै गएको छ। सामाजिक सञ्जाल र स्थानीय मिडियामा घर–परिवार गुमाएका वा ऋणमा डुबेका घटनाहरू बाक्लो रूपमा आउँदै छन्। कतिपयले आत्महत्यासम्म गर्नुपरेको दुखद घटना पनि बाहिरिएको छ।
विशेषज्ञहरूको चेतावनी
समाजशास्त्री र आर्थिक विज्ञहरू भन्छन् — “क्यासिनो जुवा संस्कृतिले समाजमा अनुशासन, परिवारिक सम्बन्ध र श्रम संस्कृतिमाथि प्रत्यक्ष आघात पुर्याइरहेको छ। यदि तुरुन्तै प्रभावकारी नियन्त्रण र निरीक्षणको व्यवस्था भएन भने यो समस्या सामाजिक महामारी बन्नेछ।”
कारबाही र सुधारका माग
नागरिक समाज, सञ्चार माध्यम र स्थानीय सरोकारवालाहरूले पर्यटन मन्त्रालय, गृह मन्त्रालय र प्रदेश सरकारलाई तत्काल सङ्गठित अनुगमन प्रणाली लागू गर्न र कानुन उल्लङ्घन गर्ने क्यासिनोमाथि कडा कारबाही गर्न माग गरेका छन्।
निष्कर्ष :
बिरगंजका क्यासिनोमा नेपाली नागरिकको खुला प्रवेशले कानुनको उपहास मात्र होइन, समाजमा जुवा संस्कृतिको विस्तार र पारिवारिक विघटनको खतरा पनि बढाएको छ। यसप्रति सम्बन्धित निकायहरू गम्भीर भएर ठोस कदम चाल्न सक्ने कि नसक्ने — यही अहिलेको सबैभन्दा ठूलो प्रश्न बनेको छ । सभार
