उदयपुर जिल्लाबाट धनुषा जिल्ला हुँदै भारततर्फ गाँजाको तस्करी साढे तीन क्विन्टल गाँजासहित टिपर नियन्त्रणमा, चालक फरार:
लागुऔषध तस्करीविरुद्ध प्रहरीको अभियानबीच धनुषा जिल्लामा ठूलो परिमाणमा गाँजा बरामद भएको छ । नेपाल प्रहरी ले जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–४ शान्ति टोलबाट करिब साढे तीन क्विन्टल गाँजा बरामद गरेको जनाएको छ।जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषा का अनुसार शनिबार राति विशेष सूचनाको आधारमा खटिएको प्रहरी टोलीले ना–७ ख २२३७ नम्बरको टिपर जाँच गर्ने क्रममा ठूलो परिमाणमा गाँजा फेला पारेको हो। प्रहरीलाई देख्नासाथ टिपर चालक फरार भएको बताइएको छ।
प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको उक्त टिपरबाट ३४ वटा पोकामा राखिएको करिब ३ सय ५७ किलोग्राम गाँजा बरामद गरिएको छ। बरामद गाँजा इलाका प्रहरी कार्यालयमा राखी थप अनुसन्धान अघि बढाइएको प्रहरीले जनाएको छ। फरार चालकसहित संलग्न अन्य व्यक्तिहरूको खोजी कार्य तीव्र पारिएको छ।
उदयपुरबाट धनुषा हुँदै सीमापार तस्करीको आशंका
प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा उक्त गाँजा उदयपुर जिल्ला बाट धनुषा भित्रिएको खुलेको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा उदयपुर गाँजाको खेती र अवैध कारोबारका दृष्टिले ‘हटस्पट’ बन्दै गएको स्थानीयवासीको दाबी छ।स्थानीय स्रोतका अनुसार जिल्लाका विभिन्न ग्रामीण भेगमा खुलेआम रूपमा गाँजाको खेती हुने गरेको छ। अन्य जिल्लामा जस्तो नियमित फडानी र निगरानी यहाँ पर्याप्त रूपमा नहुने आरोप समेत लाग्दै आएको छ। सुरक्षाकर्मीहरूले कहिलेकाहीँ सानो परिमाणमा गाँजा पक्राउ गरे पनि संगठित खेती तथा ढुवानी रोक्न प्रभावकारी कदम नचालेको भन्दै प्रश्न उठ्ने गरेका छन्।
यता धनुषा जिल्ला हुँदै सीमावर्ती क्षेत्रबाट भारततर्फ लागुऔषध तस्करी हुने गरेको विषय पनि बेलाबेलामा सार्वजनिक हुँदै आएको छ। खुला सिमाना र कमजोर निगरानीका कारण उत्पादनस्थलबाट सजिलै ढुवानी हुने अवस्था रहेको जानकारहरू बताउँछन्। उदयपुरमा उत्पादन भएको गाँजा विभिन्न सवारी साधनमार्फत धनुषा ल्याई त्यहाँबाट सीमापार तस्करी गर्ने गिरोह सक्रिय रहेको आशंका गरिएको छ।
प्रहरीको दाबी ः अनुसन्धान तीव्र
जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषा ले घटनालाई गम्भीर रूपमा लिँदै सम्पूर्ण सञ्जाल पत्ता लगाउन विशेष टोली परिचालन गरिएको जनाएको छ। “यो संगठित तस्करी हुनसक्ने देखिन्छ। फरार चालक र संलग्न अन्य व्यक्तिको पहिचान गरी कानुनी दायरामा ल्याइनेछ,” प्रहरी स्रोतले जनाएको छ।प्रहरीका अनुसार टिपरको स्वामित्व, रुट, र यसअघि भएका आवतजावतको विवरण संकलन गरिँदै छ। साथै गाँजा उदयपुरमा कहाँबाट लोड गरिएको हो भन्ने विषयमा पनि अनुसन्धान केन्द्रित गरिएको छ।
स्थानीयको प्रश्न ः किन हुँदैन प्रभावकारी फडानी?
उदयपुरका बासिन्दाले भने जिल्लामा गाँजाको खेती वर्षेनि बढ्दै गएको बताउँदै आएका छन्। उनीहरूका अनुसार केही क्षेत्रलाई ‘सुरक्षित जोन’ जस्तै बनाइ खेती गरिने र ढुवानी सहज रूपमा हुने गरेको छ। नियमित निगरानी, गस्ती र फडानी अभियान प्रभावकारी नहुँदा यस्तो गतिविधि मौलाउँदै गएको स्थानीयको आरोप छ।लागुऔषध नियन्त्रणका विज्ञहरूका अनुसार उत्पादन क्षेत्रमै कडाइ नगरेसम्म ढुवानी र तस्करी नियन्त्रण प्रभावकारी हुँदैन। “सीमा क्षेत्रमा मात्रै चेकजाँच कडा पारेर हुँदैन, स्रोतमा नै नियन्त्रण आवश्यक छ,” एक सुरक्षा विश्लेषकले बताए।
सीमापार सञ्जालमाथि शंका
धनुषा–भारत सीमा क्षेत्रमा विगतदेखि नै विभिन्न अवैध कारोबार हुने गरेको पृष्ठभूमि छ। खुला सिमाना, स्थानीय तहको समन्वय अभाव तथा संगठित गिरोहको संलग्नताका कारण लागुऔषध तस्करी चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको सुरक्षा अधिकारीहरू बताउँछन्।यस घटनाले फेरि एकपटक उदयपुर–धनुषा रुटलाई केन्द्रमा ल्याएको छ। यदि उदयपुरमा उत्पादन भई धनुषा हुँदै भारततर्फ तस्करी हुने शृंखला पुष्टि भएमा यसमा संलग्न सञ्जाल ठूलो हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।
हाल बरामद गाँजा परीक्षण तथा कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। फरार चालकको पहिचान खुलाउने प्रयास जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ। यस घटनाले प्रदेश २ क्षेत्रमा लागुऔषध तस्करीको गम्भीरता उजागर गरेको भन्दै स्थानीयवासीले कडाइका साथ नियन्त्रण अभियान सञ्चालन गर्न माग गरेका छन्।साढे तीन क्विन्टल गाँजा बरामद हुनु सामान्य घटना नभएको सुरक्षा अधिकारीहरू बताउँछन्। यदि समयमै सूचना नपाइएको भए ठूलो परिमाणमा गाँजा सीमापार पुग्ने सम्भावना रहेको थियो। अब प्रश्न उठेको छ—उदयपुरमा उत्पादन हुने गाँजा नियन्त्रण गर्न राज्य संयन्त्र कति गम्भीर छ?
घटनाले सुरक्षाकर्मीको भूमिकामाथि पनि बहस छेडेको छ। प्रभावकारी फडानी, निगरानी र तस्करी सञ्जालको जरो उखेल्न समन्वित रणनीति नअपनाइए यस्ता घटना दोहोरिन सक्ने चेतावनी विज्ञहरूले दिएका छन्।
उदयपुरबाट धनुषा जिल्ला हुँदै भारततर्फ अवैध गाँजा तस्करी प्रहरीद्वारा बरामद:
