सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल सिमा सुरक्षा गुल्म हे.क्वा.सोराभाग, स.प्र.बल नेपाल बि.ओ.पि. नोचा र स.प्र.बल नेपाल बि.ओ.पि. तारेगामाबाट खटिएको संयुक्त टोलिले मिति २०८३।०२।२८ गते ३: बजे जिल्ला मोरङ्ग जहदा गा.पा.वडा नं. ७ स्थित महादेवकोल ईलाकामा लक्ष्मनिया तर्फ जाँदै गरेको को १ ख ७०२२ नम्बरको पिकअप गाडी BR 38 Z 7452 नम्बरको भारतिय मोटरसाईकलले स्कटिङ्ग गरेर लादै गरेको अवस्थामा पिछा गर्दै जाँदा पिकअप गाडी र मोटरसाईकल चालकहरु गाडी र मोटरसाईकल छाडी फरार भएको हुँदा उक्त पिकअप गाडी भित्र धानको भुसको बोराले छोपेको अवस्थामा शंकास्पद प्रतिबन्धित लागु औषध गाँजा नियन्त्रणमा लिई स.प्र.बल नेपाल सीमा सुरक्षा गुल्म हे.क्वा. सोराभागमा ल्याई चेकजाँच गर्दा प्रतिबन्धित लागु औषध गाँजा २९ पोका (९२२.२ के.जी) रहेको हुदाँ गाँजा सहित पिकअप गाडी र मोटरसाईकल आवश्यक कारबाहको लागि नेपाल प्रहरीलाई बुझाउने प्रकृयामा रहेको सशस्त्र प्रहरी मोरङले जनाएको छ।
सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल सीमा सुरक्षा गुल्म सोराभाग, बोर्डर आउट पोस्ट (बीओपी) नोचा र तारेगामाबाट खटिएको संयुक्त टोलीले मोरङको जहदा गाउँपालिका–७ स्थित सीमावर्ती क्षेत्रमा बुधबार राति विशेष निगरानीका क्रममा ९२२ किलोग्राम गाँजा, एउटा पिकअप गाडी र भारतीय नम्बर प्लेटको मोटरसाइकल नियन्त्रणमा लिएको हो। प्रहरी स्रोतका अनुसार बरामद गाँजाको परिमाण हेर्दा यो सामान्य ढुवानी नभई संगठित तस्करी सञ्जालद्वारा योजनाबद्ध रूपमा सञ्चालन गरिएको कारोबार हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।भारतीय मोटरसाइकलले गरिरहेको थियो स्कटिङसुरक्षा स्रोतका अनुसार लक्ष्मनिया क्षेत्रबाट सीमावर्ती तारेगामातर्फ जाँदै गरेको को १ ख ७०२२ नम्बरको वानटन पिकअप गाडी शंकास्पद गतिविधिमा देखिएपछि सशस्त्र प्रहरीले निगरानी बढाएको थियो।उक्त गाडीलाई बिआर ३८ जेड ७४५२ नम्बरको भारतीय मोटरसाइकलले अगाडि–पछाडि सुरक्षा दिँदै अर्थात् स्कटिङ गर्दै गएको देखिएपछि सुरक्षाकर्मी थप सतर्क बनेका थिए। सीमाक्षेत्रमा यस्ता स्कटिङ टोलीहरू प्रायः सुरक्षाकर्मीको गतिविधि बुझ्न, बाटो सुरक्षित छ वा छैन भन्ने सूचना दिन तथा तस्करी सामग्रीलाई गन्तव्यसम्म पुर्याउन प्रयोग हुने गरेको सुरक्षा अधिकारीहरू बताउँछन्।जब संयुक्त सुरक्षा टोलीले गाडीलाई रोक्न खोज्यो, त्यसपछि चालकहरू भाग्ने प्रयासमा लागेको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको छ। सुरक्षाकर्मीले पिछा गर्न थालेपछि पिकअप चालक र मोटरसाइकल चालक दुवैले सवारीसाधन त्यत्तिकै छाडेर अन्धकारको फाइदा उठाउँदै फरार भएका थिए।धानको भुसले छोपेर बनाइएको थियो ‘कभर’नियन्त्रणमा लिइएको पिकअप गाडीको खानतलासी गर्दा सुरक्षाकर्मीसमेत चकित परेका थिए। गाडीभित्र माथिबाट हेर्दा धानको भुसका बोरा मात्रै देखिने गरी सामान मिलाइएको थियो।तर शंका लागेपछि विस्तृत जाँच गर्दा भुसमुनि लुकाएर राखिएका २९ वटा पोका गाँजा फेला परेका थिए। ती सबै पोका खोलेर तौल गर्दा कुल ९२२ किलोग्राम गाँजा बरामद भएको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ।अनुसन्धानमा संलग्न अधिकारीहरूका अनुसार धानको भुस प्रयोग गर्नु तस्करहरूको पुरानो तर प्रभावकारी तरिका मानिन्छ। यसले गाँजाको गन्ध कम गर्न र सामान्य कृषि सामग्री ढुवानी भइरहेको जस्तो देखाउन मद्दत गर्छ।सीमाक्षेत्र फेरि तस्करहरूको ‘ट्रान्जिट रुट’ ?मोरङ, सुनसरी, झापा लगायतका पूर्वी जिल्लाहरू लामो समयदेखि नेपाल–भारत सीमा हुँदै हुने अवैध कारोबारका दृष्टिले संवेदनशील मानिन्छन्। खुला सीमा, ग्रामीण बाटो, खेतबारी हुँदै भारत प्रवेश गर्न सकिने सहजता तथा रातिको समयमा निगरानी चुनौतीपूर्ण हुने भएकाले यस्ता क्षेत्र तस्करहरूको रोजाइमा पर्ने गरेका छन्।सुरक्षा विश्लेषकहरूका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा लागूऔषध तस्करीका शैलीहरू फेरिएका छन्। पहिले साना परिमाणमा बोकेर लैजाने प्रवृत्ति देखिन्थ्यो भने अहिले गाडी प्रयोग गरेर ठूलो परिमाणमा एकैपटक सामान ओसार्ने प्रयास बढेको छ।विशेषगरी भारतका विभिन्न राज्यमा गाँजाको माग बढिरहेका बेला नेपालका केही पहाडी तथा तराई क्षेत्र उत्पादन र ट्रान्जिट बिन्दुका रूपमा प्रयोग भइरहेको सुरक्षा निकायको बुझाइ छ।फरार चालकको खोजी तीव्रघटनापछि सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीले संयुक्त रूपमा फरार चालक तथा तस्करी सञ्जालको खोजी सुरु गरेका छन्।पिकअप गाडी र मोटरसाइकलको स्वामित्व, प्रयोगकर्ता, मोबाइल सम्पर्क, सीमाक्षेत्रमा भएका गतिविधि तथा सम्भावित गन्तव्यबारे अनुसन्धान भइरहेको जनाइएको छ।विशेषगरी भारतीय नम्बर प्लेटको मोटरसाइकल प्रयोग भएको तथ्यले घटनामा सीमापार सञ्जालको संलग्नता हुन सक्ने आशंका बलियो बनेको छ। अनुसन्धान अधिकारीहरूका अनुसार गाडी कसको हो, कसले प्रयोग गरिरहेको थियो र गाँजा कहाँबाट ल्याइएको थियो भन्ने विषय अनुसन्धानको मुख्य केन्द्रमा रहेको छ।संगठित गिरोह सक्रिय रहेको संकेत९२२ किलो गाँजा सामान्य व्यक्तिले एक्लै व्यवस्थापन गर्न नसक्ने परिमाण भएकाले यसमा संगठित गिरोहको संलग्नता रहेको सुरक्षा निकायको प्रारम्भिक निष्कर्ष छ।यति ठूलो परिमाणको गाँजा संकलन गर्न, प्याकिङ गर्न, ढुवानीको व्यवस्था मिलाउन, स्कटिङ टोली परिचालन गर्न तथा सीमा पार गर्ने योजना बनाउन धेरै व्यक्तिको संलग्नता आवश्यक पर्ने सुरक्षा अधिकारीहरूको भनाइ छ।त्यसैले प्रहरीले केवल चालक पक्राउ गरेर अनुसन्धान टुंग्याउने भन्दा पनि सम्पूर्ण सञ्जाल पहिचान गर्ने दिशामा काम गरिरहेको जनाएको छ।सीमामा बढ्दो चुनौतीनेपाल–भारत खुला सीमाले दुवै देशका नागरिकलाई सहज आवागमनको सुविधा दिएको भए पनि त्यही सुविधा केही आपराधिक समूहले दुरुपयोग गरिरहेको तथ्य बेला–बेला सार्वजनिक हुने गरेका छन्।लागूऔषध, सुन, चाँदी, कपडा, खाद्यान्न, पशुचौपाया तथा अन्य अवैध सामग्रीको तस्करी नियन्त्रण गर्न सुरक्षा निकायले नियमित अपरेशन सञ्चालन गरिरहे पनि तस्करहरूले नयाँ–नयाँ तरिका अपनाइरहेका छन्।विशेषगरी रातिको समय, ग्रामीण भेगका कच्ची सडक र सीमासँग जोडिएका खेतबारी प्रयोग गरेर हुने तस्करी चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको सुरक्षा अधिकारीहरू बताउँछन्।प्रहरीलाई बुझाइयो बरामद सामग्रीसशस्त्र प्रहरीले बरामद गरेको गाँजा, पिकअप गाडी तथा भारतीय मोटरसाइकललाई थप अनुसन्धान र कानुनी कारबाहीका लागि नेपाल प्रहरीको जिम्मा लगाएको छ।अब लागूऔषध नियन्त्रण ऐनअन्तर्गत मुद्दा अघि बढाइने तथा फरार व्यक्तिहरूको खोजी तीव्र बनाइने जनाइएको छ।तस्करीविरुद्ध ठूलो सफलतासुरक्षा निकायका अधिकारीहरूका अनुसार पछिल्लो समय पूर्वी सीमामा भएको यो ठूलो गाँजा बरामद घटनामध्ये एक हो। करिब एक टन गाँजा गन्तव्यमा पुग्नुअघि नियन्त्रणमा लिन सफल हुनु सुरक्षा निकायका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि मानिएको छ।तर यस घटनाले अर्को गम्भीर प्रश्न पनि उठाएको छ—यति ठूलो परिमाणको गाँजा कहाँबाट आयो, कसले संकलन गर्यो र सीमासम्म कसरी पुर्यायो?यी प्रश्नहरूको उत्तर खोज्ने जिम्मा अब अनुसन्धान टोलीको काँधमा छ। यदि सम्पूर्ण सञ्जाल पहिचान गरी कानुनी दायरामा ल्याउन सकियो भने मात्र यो कारबाहीलाई पूर्ण सफलता मान्न सकिने सुरक्षा जानकारहरूको भनाइ छ।अहिलेलाई भने धानको भुसमुनि लुकाइएको ९२२ किलो गाँजा बरामद भएसँगै सीमावर्ती क्षेत्रमा सक्रिय तस्कर समूहलाई ठूलो झट्का लागेको छ भने सुरक्षाकर्मीको निगरानीबाट उम्किन खोज्ने गिरोहको अर्को योजना असफल भएको देखिन्छ ।
