बिष्णु घिमिरे
काठमाडौं । निर्वाचन जितेपछि धेरै नेताहरू विजय जुलुस, शक्ति प्रदर्शन र राजनीतिक भाषणमा व्यस्त हुने गर्छन्। तर यसपटक मधेसको राजनीतिमा फरक दृश्य देखियो। आफ्नो जीत घोषणा भएपछि मनिष झाले सबैभन्दा पहिले धार्मिक आस्था र राजनीतिक संस्कार दुवैलाई सँगै जोड्ने निर्णय गरे।उनले विजयपछि सबैभन्दा पहिले जनकपुरधाम पुगेर जानकी माताको दर्शन गरे। त्यसपछि उनले अर्को यस्तो कदम चाले जसले राजनीतिक वृत्तमा व्यापक चर्चा पायो। उनले आफ्ना प्रतिस्पर्धी, नेपाली कांग्रेसका पराजित उम्मेदवार तथा नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका पुराना नेता बिमलेन्द्र निधिको चरण स्पर्श गरेर सम्मान प्रकट गरे।
निर्वाचनको प्रतिस्पर्धा प्रायः कटुता, आरोप–प्रत्यारोप र राजनीतिक विभाजनले भरिएको हुन्छ। तर मनिष झाले देखाएको यो व्यवहारले राजनीतिक प्रतिस्पर्धा भन्दा माथि उठेर संस्कार र सम्मानको सन्देश दिएको छ। आफूलाई हराउन नसकेका प्रतिस्पर्धीको चरणस्पर्श गर्नु नेपाली राजनीतिमा विरलै देखिने दृश्य हो।
लोकतान्त्रिक संस्कारको सन्देश
मनिष झाले बिमलेन्द्र निधिको चरणस्पर्श गरेर आफूले जितेको राजनीतिक उचाइलाई झनै ठूलो बनाएका छन्। उनले छोटो मन्तव्यमा पनि यही सन्देश दिए।
उनले भने—“आज हामी नयाँ पुस्ताले राजनीति गरिरहेका छौं, तर यो सम्भव भएको ती पुराना नेताहरूको संघर्षका कारण हो। उनीहरूले प्रजातन्त्रका लागि गरेका त्याग र बलिदानलाई हामीले कहिल्यै बिर्सनु हुँदैन।”उनको यो अभिव्यक्तिले चुनाव जित्ने मात्र होइन, राजनीतिक संस्कार र मूल्यको सम्मान गर्ने नेताको छवि निर्माण गरेको छ।
संघर्षको सम्मान
बिमलेन्द्र निधि नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका पुराना नेता हुन्। उनले लामो समयसम्म लोकतन्त्रका लागि संघर्ष गरेका छन्। निरंकुश शासनको विरुद्ध आन्दोलनमा उनले अनेकौं कठिनाइ र चुनौतीको सामना गरेका थिए।
यही इतिहासलाई सम्झिँदै मनिष झाले आफ्नो भाषणमा पुराना नेताहरूको योगदान स्मरण गरे। उनले स्पष्ट रूपमा भने—“हामीले आज लोकतन्त्रको अभ्यास गरिरहेका छौं भने त्यसको जग ती नेताहरूले बनाएका हुन्, जसले आफ्नो जवानी आन्दोलनमा बिताए।”उनको यो भनाइले बिमलेन्द्र निधिको राजनीतिक जीवन र योगदानप्रति सम्मान व्यक्त गरेको छ।
नयाँ पुस्ताको फरक सन्देश
नेपालको वर्तमान राजनीतिमा पुस्तान्तरणको बहस निकै तीव्र छ। नयाँ पुस्ताका नेताहरूले पुराना नेताहरूलाई आलोचना गर्ने प्रवृत्ति पनि देखिन्छ।तर मनिष झाले फरक दृष्टान्त प्रस्तुत गरेका छन्। उनले पुरानो पुस्ताको योगदानलाई सम्मान गर्दै नयाँ नेतृत्वले कसरी संस्कारयुक्त राजनीति गर्न सक्छ भन्ने उदाहरण दिएका छन्।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यो घटना केवल व्यक्तिगत सम्मानको कुरा मात्र होइन, यसले नयाँ पुस्ताको राजनीतिमा परिपक्वताको संकेत पनि दिएको छ।
हार–जितभन्दा माथिको राजनीति
चुनावमा एकजना जित्छ र अर्को हार्छ। तर लोकतन्त्रको सौन्दर्य भनेको प्रतिस्पर्धा पछि पनि आपसी सम्मान कायम रहनु हो।
मनिष झाले बिमलेन्द्र निधिको चरणस्पर्श गरेर यही सन्देश दिएका छन् कि राजनीतिक प्रतिस्पर्धा व्यक्तिगत वैमनस्य होइन।यसले बिमलेन्द्र निधिलाई पनि सम्मानित बनाएको छ। उनले आफ्नो जवानीका कठोर वर्षहरू प्रजातन्त्रका लागि खर्च गरेका थिए। मनिष झाले त्यो संघर्षलाई स्वीकार गरेर उनलाई आत्मग्लानी होइन, गर्वको अनुभूति गराउने प्रयास गरेका छन्।
राजनीतिक संस्कारको उदाहरण
नेपालको राजनीतिमा प्रायः असहिष्णुता, आरोप–प्रत्यारोप र विभाजनका दृश्य देखिन्छन्। यस्तो अवस्थामा मनिष झाले देखाएको व्यवहारलाई धेरैले सकारात्मक राजनीतिक संस्कारको उदाहरणका रूपमा लिएका छन्।विशेषगरी सामाजिक सञ्जालमा उनको यो कदमको प्रशंसा भइरहेको छ। धेरैले यसलाई “नयाँ पुस्ताको संस्कारी राजनीति” भनेर टिप्पणी गरेका छन्।
मनिष झाले देखाएको यो व्यवहार केवल एउटा प्रतीकात्मक घटना मात्र होइन। यसले नेपाली राजनीतिमा नयाँ शैलीको संकेत पनि दिएको छ—जहाँ प्रतिस्पर्धा हुन्छ, तर सम्मान पनि कायम रहन्छ।राजनीतिमा शक्ति मात्र होइन, संस्कार र विनम्रता पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ भन्ने सन्देश उनले दिएका छन्।
चुनाव जित्नु ठूलो कुरा हो, तर जीतलाई कसरी प्रस्तुत गरिन्छ भन्ने अझ ठूलो कुरा हुन्छ।मनिष झाले आफ्नो विजयलाई शक्ति प्रदर्शनको रूपमा होइन, संस्कार र सम्मानको सन्देशका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।जानकी माताको दर्शनबाट सुरु भएको उनको यात्रा बिमलेन्द्र निधिको चरणस्पर्शमा पुगेर एउटा गहिरो राजनीतिक सन्देशमा परिणत भएको छ—राजनीतिमा पुस्ता बदलिन सक्छ, तर सम्मान र संस्कार कहिल्यै हराउनु हुँदैन।
